دریاچه ها و دریاها
بخشی از آب کره(جزو آب های سطحی است) که در سطح خشکی ها واقع شده است و به طور طبیعی به آب های آزاد راه ندارد.
دریاچه محیط زنده و پویایی است که محل زندگی جاندارهای گوناگونی می باشد.
چرا دریاچه ها اهمیت دارند؟ از نظر تامین مواد غذایی، مواد معدنی، ذخایر نفت و گاز، گردشگری، تعدیل آب و هوای منطقه حمل و نقل و کشتیرانی اهمیت دارند.
بزرگترین دریاچه جهان دریاچه خزر است که به علت وسعت زیاد به آن دریا گفته می شود.
چگونگی تشکیل دریاچه ها: بعضی طبیعی هستند و بعضی توسط انسان ایجاد شده اند. مثلا؛
دریاچه خزر- در استان های گیلان، مازندران و گلستان – باقیمانده دریای قدیمی به نام تتیس است.
دریاچه ارومیه – در استان های آذربایجان شرقی و غربی – به علت شکستگی های قسمتی از سنگ کره به وجود آمده است.
دریاچه سبلان – در استان اردبیل – علت تشکیل، دهانه آتشفشان است.
دریچه درون غار علیصدر – در استان همدان – علت تشکیل، بالاتر بودن سطح آب های زیرزمینی از کف غار است.
دریاچه مصنوعی: این دریاچه ها کاربرد و بهره برداری متفاوتی نسبت به هم دارند.
1- برخی دریاچه ها پشت سدها به وجود می آیند. از آب ذخیره شده در این دریاچه ها برای تولید برق، کشاورزی و آب آشامیدنی استفاده می شود مانند سد امیرکبیر که در شمال شهر کرج است.
2- گاهی دریاچه ها در اطراف شهرها به منظور تعدیل دمای هوا، حفظ محیط زیست و توسعه گردشگری ایجاد می شود مانند دریاچه مصنوعی شهدای خلیج فارس که در منطقه چیتگر تهران احداث شده است.
دریاها و اقیانوس ها: حدود 97 درصد حجم آب کره در دریاها و اقیانوس هاست و تقریبا 75 درصد سطح زمین را آب پوشانده است. برای همین سیاره زمین از فضا آبی رنگ دیده می شود.
شکل ساحل در جاهای مختلف با هم تفاوت دارد: 1- در قسمت هایی که جنس سنگ های ساحلی در برابر فرسایش مقاوم باشند، شکل ساحل به صورت صخره ای و پرتگاهی است مثل ساحل چابهار. 2- در قسمت هایی که سنگ های ساحلی مقاومت کمتری دارند، شکل ساحل به صورت هموار و ماسه ای است مثل ساحل خوزستان.(قدرت امواج)
کشور ما از طریق خلیج فارس و دریای عمان با آب های آزاد ارتباط دارد.(اقیانوس هند)