حمل گازها در خون

* حمل گاز ها در خون

خون به عنوان نوعی بافت پیوندی است که از یاخته ها و ماده ی زمینه ای تشکیل شده اند

• یاخته های خونی : گویچه های قرمز - گویچه های سفید - پلاکت ها
• ماده زمینه ای: خوناب که از آب و یون های مختلف و نمک ها و .... تشکیل شده است.

به طور کلی: خون اکسیژن را از شش ها می گیرد و به اندام ها می برد و کربن دی اکسید را از اندام ها گرفته و به شش ها می برد 

توجه:  جابجایی گاز های تنفسی بین خون و حبابک ها و همین طور جابجایی گاز های تنفسی بین خون و یاخته ها از طریق اختلاف غلظت یعنی تابع غلظت بوده و در جهت شیب غلظت می باشد

نکته : ورود و خروج گاز های تنفسی در کنار یاخته ها و حبابک ها برعکس هم هستند

گویچه قرمز : درون خود سرشار از مولکول های هموگلوبین است که این مولکول ها در حمل گاز های تنفسی نقش دارند

مولکول همو گلوبین: از دو بخش هم (آهن) و گلوبین(پروتئین) تشکیل شده است. بخش هم آن با برقراری پیوند با گاز های تنفسی و اتصال به آن ها می تواند این گاز ها را در خون حمل کرده و جابجا کند. 

• حمل اکسیژن : بیشترین میزان اکسیژن خون توسط هموگلوبین جابجا و حمل می شود و بخش اندکی از اکسیژن به صورت محلول در خوناب حمل می شود.
• حمل کربن دی اکسید: بخش اندکی از کربن دی اکسید به وسیله هموگلوبین جابجا و جمل می شود، بخش عمده کربن دی اکسید به صورت بی کربنات در خوناب حمل می شود.

سوال: کربن دی اکسید چگونه به بیکربنات تبدیل می شود؟

پاسخ سوال : آنزیم کربنیک انیدراز در گویچه قرمز قرار دارد و با ترکیب آب و کرین دی اکسید ، کربنیک اسید را می سازد، در همان محل گویچه قرمز کربنیک اسید را سریعا به بیکربنات و هیدروژن تجزیه می کند و در ادامه بیکربنات را به خوناب فرستاده و توسط خوناب حمل می شود.

در آخر: با رسیدن بیکربنات به شش ها، کربن دی اکسید از ترکیب آن خارج شده و به درون حبابک انتشار می یابد. 

گاز کربن مونوکسید: گازی سمی که به وسیله سوختن ناقص هیدروکربن ها در محیط تولید می شود.

می تواند به هموگلوبین و درست به محل اتصال اکسیژن متصل شده و مانع از اتصال اکسیژن به آن گردد

در نتیجه : ظرفیت حمل اکسیژن در خون کاهش می یابد و می تواند باعث مرگ شود

گاز گرفتگی: کربن مونوکسید گازی سمی به شمار می رود و تنفس آن باعث مسمومیت شده و به گاز گرفتگی شهرت دارد.