حرکات لوله گوارش گوارش غذا (دهان)

* حرکات لوله گوارش 

ناشی از انقباض ماهیچه های دیواره لوله گوارش است 

دو نوع حرکت دارد 1- حرکت کرمی 2- حرکت قطعه قطعه کننده

1- حرکات کرمی ( راندن به جلو و محلوط کردن)

شیوه : با ورود غذا و گشاد شدن دیواره لوله گوارش، یاخته های عصبی تحریک شده و ماهیچه ها را وادار به انقباض می کنند. 

در نتیجه یک حلقه انقباضی (ناشی از انقباض ماهیچه حلقوی دیواره لوله گوارش) در پشت توده غذایی قرار می گیرد و  غذا را به جلو می فرستد و با مواد مترشحه از مخاط مخلوط می کند

توجه: تحریک ماهیچه دیواره لوله گوارش توسط یاخته های عصبی خود دیواره انجام می شود نه یاخته های عصبی مغز

حرکات کرمی نقش مخلوط کنندگی نیز دارند،  زمانی که محتویات لوله به یک بنداره مثل پیلور می رسد از حرکت می ایستد و حرکات کرمی شکل  نقش مخلوط کنندگی  را ایفا می کند.

2- حرکات قطعه قطعه کننده (مخلوط کردن و راندن به جلو)

شیوه: ماهیچه هایی حلقوی دیواره لوله به صورت یکی در میان منقبض، و سپس بخش های دیگر لوله منقبض می شوند

تداوم این حرکت باعث سه اتفاق می شود:

۱.محتویات لوله ریز تر و ریز تر می شوند (مکانیکی)

۲.راحت تر و بیشتر با شیره گوارشی مخلوط می شوند

۳.به جلو نیز رانده می شوند

توجه: ایجاد این حرکت نیز مانند حرکت کرمی شکل با انقباض ماهیچه حلقوی دیواره لوله گوارش رخ میدهد 

* گوارش غذا 

• گوارش مکانیکی: آسیاب کردن غذا – تبدیل لقمه های بزرگ غذا به ذرات کوچکتر
• گوارش شیمیایی: تبدیل مولکول های بزرگ تر به مولکول های کوچکتر (هیدرولیز)

گوارش در دهان 

با ورود غذا و جویدن آن گوارش مکانیکی در دهان آغاز می شود. و با ترشح بزاق گوارش شیمیایی ادامه می یابد. 

• فایده آسیاب شدن : تاثیر بیشتر آنزیم های گوارشی و بزاق بر تکه های کوچکتر غذا
• بزاق : ترکیبی از آب، مواد یونی، انواع آنزیم ها و موسین است. 

سه جفت غده بزاقی بزرگ و تعداد زیادی غده های کوچک ترشح کننده بزاق : 

غده بناگوشی:

• در نزدیکی گوش(بزرگترین و عقبی ترین) قرار گرفته از فک بالایی تا فک پایینی امتداد دارد
• ضخامت آن در قسمت بالایی و مجاورت مجرایش بیشتر از قسمت پایینی است
• مجرای این غده در سطح بیرونی ماهیچه مخطط صورت قرار دارد 

غده زیر آرواره ای:

• پایین ترین و کوچکترین غده بزاقی است که در سطح داخلی استخوان فک قرار دارد
• ضخامت آن در ناحیه جلویی بیشتر از ناحیه عقبی است
• دارای یک مجرای طویل است که از زیر غده زیر زبانی رد شده و در مقابل دندان های جلویی تخلیه می شود

غده زیرزبانی:

• در پشت استخوان جلوی فک قرار گرفته است و جلویی ترین غده بزاقی به شمار می رود
• ضخامت بخش جلویی آن نسبت به بخش عقبی بیشتر می باشد
• بیشترین تعداد مجرا را دارد که دربخش فوقانی آن به یک مجرای افقی متصل می شوند و از زیر زبان تخلیه می شوند.

آنزیم های موجود در بزاق : 

• آمیلاز : گوارش کربوهیدرات نشاسته و تبدیل آن به پلی ساکارید ها کوتاه تر
• لیزوزیم:  از بین بردن باکتری های دهان ؛ پس در ایمنی نقش دارد

موسین : گلیکو پروتئینی است که آب زیادی جذب می کند و ماده مخاطی را ایجاد میکند

نقش ماده مخاطی: ( در تمام بخش های لوله گوارش)

• محافظت فیزیکی :  از خراشیدگی لایه داخلی لوله گوارش
• محافظت شیمیایی:  از آسیب اسیدی و آنزیمی 

نقش دیگر: چسباندن ذره های غذایی به هم و تبدیل آن ها به توده‏ی غذایی لغزنده