جذب در روده باریک

جذب: وارد شدن مواد مغذی از غشای یاخته های پوششی دیواره لوله گوارش به محیط داخلی را جذب می گوییم

محیط داخلی: به خون لنف و مایع میان بافتی محیط داخلی می گوییم

نکته: جذب به مقدار اندک در دهان، معده و روده بزرگ اتفاق می‏افتد ولی جذب اصلی در روده کوچک است

ساختار دقیق روده باریک

چین حلقوی: چین خوردگی های سطح داخلی روده باریک که حاصل چین خوردگی های مخاط و زیر مخاط است

مقایسه چین خوردگی های معده و روده: با ورود غذا چین خوردگی های معده باز می شوند ولی چین خوردگی های روده تغییزی نمی کنند، هر دو در جذب و ترشح نقش دارند ولی نقش جذب در روده بیشتر و نقش ترشح در معده بیشتر است.

پرز (مجموعه ای یاخته)

• پرز های فراوانی که روی چین های حلقوی دیده می شود
• درون هر پرز، مویرگ های خونی و لنف قرار دارد

ریز پرز:  غشای یاخته های پوششی است که در سمت فضای روده چین خورده است و چین های میکروسکوپی ایجاد کرده است.

پس می توان گفت:

روی چین های حلقوی ساختار های پرز – روی پرز ها مخاط و یاخته های بافت پوششی – روی یاخته بافت پوششی ریز پرز

نکته: مجموع چین ها، پرزها و ریزپرزها سطح داخلی روده باریک را برای تماس با کیموس بیشتر می کنند 

نکات مربوط به شکل: 

• با توجه به شکل صفاق می توان گفت که رگ های خونی روده در صفاق قرار دارند و شبکه های مویرگی آن ها در لایه زیر مخاط گسترده شده و به درون هر پرز امتداد یافته است.
• در مجاورت هر پرز، غدد روده مشاهده می شود که از یاخته های پوششی استوانه ای و ترشح کننده ماده مخاطی و یاخته های دیگر تشکیل شده است. (فراوانی یاخته های دیگر بیشتر است)
• یاخته های ترشح کننده ماده مخاطی به رنگ روشن تر و تعداد کمتر به صورت پراکنده در لابلای یاخته های پوششی در پرز و غده روده مشاهده می شوند(در تماس نیستند) (پس ماده مخاطی از هر دو بخش ترشح می شود)

• در ساختار پرز از روده باریک ساختاری ماهیچه ای نیز به صورت یک نوار دیده می شود.

برای تکمیل فرآیند جذب می توان گفت که: 

موادگوناگون به روش های متفاوت، از یاخته های پوششی هر پرز عبور می‏کنند و به شبکه مویرگی درون پرز و سپس جریان خون وارد می شوند

بیماری سلیاک: در اثر پروتئین گلوتن موجود در گندم

• یاخته های پوششی دیواره روده، ریزپرزها و حتی پرز ها نابود می شوند
• سطح جذب مواد کاهش یافته و مواد مغذی به خوبی جذب نمی شوند

* مویرگ بسته لنفی درون پرز

لنف: مخلوطی از آب و لنف و مواد دیگر

در واقع: مولکول های حاصل از گوارش لیپید ها ابتدا وارد رگ های لنفی شده و سپس وارد خون می شوند (فصل های آتی) 

محل ذخیره لیپید ها 

1- در بافت چربی (تری گلیسرید)   2- در کبد به صورت لیپو پروتئین

• لیپو پروتئین کم چگال (LDL):  کلسترول از پروتئین بیشتر   
• لیپو پروتئین پر چگال (HDL): پروتئین از کلسترول بیشتر

• اگر میزان نوع پر چگال بیشتر از نوع کم چگال باشد، احتمال رسوب کلسترول در دیواره سرخرگ ها کمتر است

چاقی، کم تحرکی، خوردن غذا های چرب میزان لیپوپروتئین کم چگال را زیاد می کند