تنوع گوارش در جانداران

- دریافت مستقیم مواد غذایی از سطح یاخته یا بدن

• جاندار : کرم کدو (فاقد دهان یا دستگاه گوارش) – بدنی بند بند دارد  - ضخامت غیر یکنواخت
• روش: مواد مغذی را از سطح بدن جذب می کند
• محل زندگی: آب دریا- دستگاه گوارش میزبان(انگل) – مایعات بدن میزبان

2- واکوئل گوارشی

• جاندار: پارامسی از سلسله آغازیان
• ویژگی ها: دارای تعداد زیادی مژک در سطح بدن و ی یک حفره دهانی با مژک های بلند تر از سطح بدن
• روش: مواد غذایی از طریق حرکات مژک ها به واکوئل انتهای حفره دهانی منتقل می شود و پروسه های مختلف ترتیب می شوند:

واکوئل های پارامسی

1- واکوئل غذایی: در انتهای حفره دهانی و ورود اولیه (آندوسیتوز) مواد غذایی به آن است

2- واکوئل گوارشی: با اتصال کافنده تن به واکوئل غذایی و ادغام آن ها و اضافه شدن آنزیم هایش ایجاد می شود

3- واکوئل دفعی: پس از خارج شدن مواد گوارش یافته از واکوئل و ماندن مواد گوارش نیافته در آن ایجاد می شود 

نکته: محتویات واکوئل دفعی از طریق منفذ دفعی (اگزوسیتوز) از پارامسی خارج می شود

توجه: منفذ دفعی قسمتی فاقد مژک است که در سطح غشای پارامسی قرار دارد.

3- حفره گوارشی

• جانور: هیدر ، دارای حفره گوارشی مژک دار
• ساختار: 

  • دارای شش عدد بازو و یک سوراخ برای ورود و خروج مواد

  • یاخته های پوششی مکعبی تک لایه در دیواره بیرونی 

  • یاخته های درونی بافت پوششی استوانه ای که دونوع دارند

    • تاژک دار – بدون تاژک (پوشاننده حفره گوارشی) 

گوارش مواد غذایی در هیدر طی دو مرحله انجام می پذیرد:

• مرحله برون یاخته ای: با ترشح آنزیم توسط یاخته های (هردونوع) حفره گوارشی، گوارش مواد غذایی آغاز می شود
• مرحله درون یاخته ای: با ورود مواد غذایی به درون یاخته های تاژک دار به وسیله فرایند آندوسیتوز گوارش ادامه می یابد

توجه: یاخته های بدون تاژک در ارتفاع کمتری دارند و لابلای یاخته های تاژک دار قرار گرفته اند و در قسمت هایی با هم در تماس نیز هستند.