تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد و کلیه ها

تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

با وجود زندگی در خشکی، یاخته‌های ما در محیطی مایع قرار دارند.

یادآوری: غلظت مایع اطراف یاخته مشابه درون یاخته است و فشار اسمزی یکسانی دارند.

یادآوری: مجموعه اعمالی که برای پایدار نگهداشتن وضعیت درونی پیکر جاندار انجام می‌شود را هومئوستازی می‌گوییم.

نتیجه‌گیری: بدن انسان به واسطه اندام‌هایی چون کلیه و هیپوتالاموس با اعمالی، تغییرات غلظت مایع اطراف یاخته‌های بدن را اصلاح کرده و پایدار می‌کنند.

نکات حائز اهمیت در مورد وجود هومئوستازی:

• اگر غلظت مایع اطراف یاخته‌ها کمتر از حد متعارف بشود، آب زیادی به سلول می‌آید.
• اگر غلظت مایع اطراف یاخته‌ها بیشتر از حد متعارف بشود، آب زیادی از سلول خارج می‌شود.

که هر دو خطرناک هستند.

وجود هم‌ایستایی باعث می‌شود تا غلظت ترکیبات شیمیایی مایعات بدن ثابت بماند.

نکته مهم: در همه موجودات زنده روش‌هایی برای اعمال هم‌ایستایی وجود دارد.

عوامل تهدیدکننده حیات:

• کمبود آب، اکسیژن و مواد مغذی
• انباشته شدن مواد دفعی یاخته‌ها؛ کربن دی‌اکسید و مواد دیگر

عامل تداوم‌دهنده حیات:

هومئوستازی: حفظ وضعیت درونی بدن در محدوده‌ای ثابت

پس؛ برهم خوردن هم‌ایستایی می‌تواند باعث بروز بسیاری از بیماری‌ها شود.

توجه: اگر در یک روز تابستانی ورزش طولانی داشته باشیم، مقدار زیادی آب از بدن خارج می‌شود، پس از حجم ادرار ما کاسته خواهد شد.

نقش اساسی و اصلی در هم‌ایستایی را کلیه‌ها ایفا می‌کنند.

وظایف کلیه‌ها:

• حفظ تعادل آب در بدن
• حفظ تعادل اسید و باز
• حفظ غلظت یون‌ها
• دفع مواد سمی
• دفع مواد زائد

کلیه‌ها

ساختار محافظتی کلیه‌ها:

• دنده‌ها
• کپسول کلیه
• چربی اطراف کلیه

دنده‌ها: با توجه به شکل، دنده‌ها فقط از بخش‌های بالایی کلیه محافظت می‌کنند.

کپسول کلیه: پرده‌ای از جنس بافت پیوندی که اطراف کلیه را احاطه کرده است.

چربی اطراف کلیه: محافظت کلیه از ضربه.

چربی اطراف کلیه

نقش اصلی: حفاظت کلیه از ضربه است.

کارهای دیگر:

• حفظ موقعیت کلیه در محل قرارگیری آن
• خروج صحیح ادرار از کلیه به میزنای

توجه: اگر چربی اطراف کلیه‌ها به هر دلیلی، مثل کاهش وزن سریع، تحلیل رود؛ می‌تواند سبب افتادگی میزنای و بسته شدن آن شود و ادرار به طور کامل تخلیه نشده و در نهایت نارسایی کلیه به بار آید.