توضیحات درس

بهبود خاک

خاک مناطق مختلف نیازمند اصلاح هستند تا قابل کشت شوند، زیرا ممکن است دچار کمبود یا فزونی مواد باشند.

نکته: یکی از راه‌های افزایش حاصل‌خیزی خاک افزودن کود است.

محلول‌های مغذی

قرار دادن مقدار معین آب و عناصر مغذی در این محلول‌ها یکی از روش‌های تشخیص نیازهای تغذیه‌ای و اثرات عناصر بر رشد و نمو گیاهان است.

مصرف کود

همانطور که گفته شد یکی از راه‌های جبران کمبود خاک، افزودن کود است.

کودها انواع مختلفی دارند:

  • آلی
  • شیمیایی
  • بیولوژیکی

نکته مهم: مقدار در دسترس نیتروژن، فسفر و پتاسیم در اغلب خاک‌ها محدود است، به همین دلیل در بیشتر کودها این عناصر وجود دارند.

کودهای آلی

شامل بقایای در حال تجزیه جانداران است.

ویژگی‌های کودهای آلی:

  • مواد معدنی را به آهستگی آزاد می‌کنند.
  • به زندگی جانداران آسیب کمتری می‌زند؛ زیرا به نیازهای جانداران شباهت دارد.

توجه: ممکن است این کودها به عوامل بیماری‌زا آلوده باشند.

کودهای شیمیایی

شامل مواد معدنی هستند که به راحتی در اختیار گیاه قرار می‌گیرند.

مزایای کودهای شیمیایی: کمبود مواد مغذی خاک را به سرعت جبران می‌کنند.

معایب کودهای شیمیایی:

  • مصرف زیاد آن آسیب‌های زیادی به خاک، محیط زیست و بافت خاک وارد می‌کند.
  • شست‌وشوی آن توسط بارش‌ها، مواد معدنی را وارد آب می‌کند.

نکته مهم: حضور عناصر کودهای شیمیایی در آب باعث رشد سریع باکتری‌ها، جلبک‌ها و گیاهان آبزی شده که مانع نفوذ نور و اکسیژن کافی به گیاه شده و همچنین می‌تواند مرگ جانوران آبزی را رقم بزند.

کودهای زیستی

این کودها شامل باکتری‌های مفید خاک است که مواد معدنی خاک را افزایش می‌دهند.

مصرف این کودها آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر است و معایب دو کود دیگر را ندارد.

نکته: کودهای زیستی معمولاً به همراه کودهای شیمیایی به خاک افزوده می‌شوند.

گیاهان نشانگر

گل ادریسی

  • در خاک‌های قلیایی و خنثی: گلبرگ‌های صورتی رنگ دارد.
  • در خاک‌های اسیدی: گلبرگ‌های آبی رنگ دارد.

توجه: تغییر رنگ به دلیل تجمع آلومینیوم در بافت‌های این گیاه است.

گیاهان خاک‌شور: این گیاهان با جذب و ذخیره نمک از شوری خاک می‌کاهند.

با کاشت و برداشت این دست از گیاهان در سال‌های پی‌درپی، می‌توان باعث کاهش شوری خاک و بهبود کیفیت آن شد.