توضیحات درس

بلع غذا

به صورت ارادی با فشار زبان، توده غذا به عقب دهان و به سمت حلق می رود و با رسیدن غذا به حلق، بلع به صورت غیر ارادی ادامه پیدا میکند و پس از بسته شدن راه نای حرکات کرمی حلق غذا را به مری می فرستد. 

  • زبان: نوعی ماهیچه اسکلتی به حساب می آید که یک طرف آن به استخوان فک متصل است
  • زبان کوچک: با فشار زبان راه بینی را می بندد و با بالا آمدن ضخامت آن نیز افزایش می یابد
  • حنجره: از دو بخش تارهای صوتی و برچاکنای (اپی گلوت) تشکیل شده است
    •       تارهای صوتی: به هنگام بلع از ضحامت آن کم شده و به سمت بالا حرکت می کند
    •       برچاکنای: درپوشی از جنس غضروف است که به هنگام بلع پایین آمده و راه نای را می بندد
    •      بسته شدن راه نای به وسیله بصل النخاع کنترل می شود

توجه: پیش از بلع فاصله زبان کوچک و برچاکنای در کمترین حالت است و به هنگام بلع فاصله آن دو بیشترین میزان است

جمع بندی عمل بلع به این ترتیب رخ می دهد:

  • فشار زبان به غذا و فرستادن آن به انتهای دهان
  • بالا آمدن زبان کوچک و بسته شدن راه بینی
  • ورود غذا به درون حلق
  • پایین آمدن برچاکنای و بسته شدن راه نای (بصل النخاع)
  • حرکات کرمی حلق و فرستادن توده غذایی به مری

* مری

  • موقعیت: مری در میانه بدن قرار دارد و در انتهای خود به سمت چپ بدن متمایل شده و بنداره انتهای آن در سمت چپ بدن قرار دارد. (لایه بیرونی آن بخشی از صفاق به شمار نمی رود)
  • ساختار مری: ابتدای مری ماهیچه مخطط است و در ادامه آن ساختار لایه ماهیچه ای صاف ایجاد می شود

در نهایت: حرکات کرمی شکل در مری ادامه یافته تا به بنداره انتهای آن (کاردیا) برسد و با و شل شدن بنداره انتهای مری توده غذایی به یکباره وارد معده می شود. 

نکته: غده های مخاط مری ماده مخاطی ترشح کرده تا غذا  به آسانی حرکت کند.