بخش هادی دستگاه تنفس

بخش های عملکردی دستگاه تنفسی را به دو قسمت تقسیم می کنیم: بخش هادی - بخش مبادله ای

* بخش هادی: به طور کلی بخش هادی چهار وظیفه را برعهده دارد:

پاکسازی هوا از و گرد و غبار              -           میکروب زدایی هوا

گرم کردن هوا                               -           مرطوب کردن هوای تنفسی

توجه: بخش هادی در مبادله گاز های تنفسی و تغییر ترکیبات آن نقشی ندارد و فقط در انتقال آن به درون و بیرون بدن اهمیت دارد؛  اجزای تشکیل دهنده مجاری تنفسی در بخش هادی: بینی (دهان)- حلق – نای – نایژه - نایژک ها (انتهایی)

1- بینی

• بخش ابتدایی :

از پوست نازکی (بافت پوششی سنگفرشی)

موهای کوتاه ابتدای بینی : مانعی در برابر ناخالصی های هوا

• میانه بینی: پس از پایان یافتن پوست نازک از میانه بینی تا انتهای بخش هادی مخاط مژکدار ایجاد می شود

مخاط مژک دار : یاخته های بافت پوششی استوانه ای که دارای مژک های بلندی بوده و ماده مخاطی ترشح می کنند.

درون بینی: شبکه ای وسیع از رگ های خونی سطحی با دیواره ای نازک داریم که آسیب پذیری زیادی دارند

وظایف بخش هادی:

1. پاکسازی هوا از گرد و غبار:  موهای کوتاه ابتدای بینی – ماده مخاطی ترشح شده از مخاط مژکدار

گرد و غبار به دام افتاده در مجاری هادی با کمک مژک ها به سمت حلق رانده می شوند (خلط) و از آنجا یا به دستگاه گوارش رفته و توسط اسید معده نابود، یا از طرق مجاری دهان و بینی به بیرون بدن رانده می شوند.

2. میکروب زدایی هوا: توسط آنزیم لیزوزیم موجود در ماده مخاطی
3. گرم کردن هوا: بر عهده شبکه وسیع رگ های خونی سطحی در بینی
4. مرطوب کردن هوا: بر عهده ماده مخاطی 

توجه: هوای تنفسی تنها در صورتی که محلول در آب باشند می توانند مبادله شوند.

2- حلق

گذرگاهی ماهیچه ای برای عبور غذا و هوا است

در ابتای حلق یک دوراهی هوا و غذا وجود دارد که حنجره در آن قرار گرفته است

حنجره

• محل: در انتهای حلق، ابتدای نای و  جلوی مری
• ساختار:

دیواره غضروفی دارد که باعث باز ماندن دائم مسیر عبوری هوا به نای می شود.

درپوشی غضروفی به نام برچاکنای  دارد که به هنگام بلع مانع ورود غذا به بخش تنفسی می شود.

پرده صوتی: از جنس ماهیچه مخطط است و به هنگام بازدم مرتعش شده و صدا تولید می کند.