بخش مبادله ای دستگاه تنفس

* بخش مبادله ای: با حضور نایژک مبادله ای مشخص می شود

نایژک مبادله ای - کیسه حبابکی - حبابک ها 

مخاط مژک دار در طول نایژک مبادله ای به پایان می رسد و در محل حبابک ها این مخاط وجود ندارد؛ پس نمی توان گفت؛ مخاط مژکدار به طور کامل در بخش مبادله ای وجود ندارد، چراکه مقدار اندکی در ابتدای نایژک مبادله ای یافت می شود 

حبابک ها؛ به صورت دسته ای در کیسه های حبابکی و به صورت تکی روی نایژک مبادله ای بافت می شوند.

* ساختار حبابک ها

الف) یاخته های دیواره حبابکی: 

• نوع اول: پوششی سنگفرشی تک لایه - فراوان تر و بزرگتر – در بین بعضی از آن ها منافذی یافت می شود
• نوع دوم: ظاهری متفاوت و دارای زوائدی روی سطح خود – هسته بیضی شکل -  تعداد کمتر – ترشح کننده سورفاکتانت

توجه: یاخته های نوع دوم در هیچ بخشی از دیواره با یکدیگر در تماس نیستند.

ب) لایه نازکی از آب در مجاورت هوا :   

 به علت وجود نیروی کشش سطحی آب در برابر باز شدن مقاومت می کند

ج) عامل سطح فعال کننده یا سورفاکتانت در مجاورت هوا:  

• مترشحه ی بعضی از یاخته های حبابک ها و  تسهیل کردن فرآیند باز شدن حبابک
• درنتیجه: با کاهش نیروی سطح کششی آب، باز شدن حبابک ها را آسان می کند

توجه: حجم کیسه های حبابکی با ورود و خروج هوا تغییر می کند و لایه نازک آب و سورفاکتانت، با همکاری خود این تغییر حجم را در محدوده لازم نگه می دارند.

نکته: در بعضی از نوزادان که زود به دنیا می آیند عامل سطح فعال به مقدار کافی ساخته نمی شود، پس به زحمت تنفس می کنند (درون دستگاه قرارشان می دهند)

ماکروفاژ: گروهی از یاخته های دستگاه ایمنی بدن و جز یاخته های دیواره نیستند.

• محل: در همه قسمت های بدن یافت می شوند
• کار کلی: یاخته هایی با سطح غیر صاف با ویژگی بیگانه خواری و توانایی حرکت
• نقش درون حبابک: درون هر حبابک چند عدد یافت می شود و وظیفه نابود کردن باکتری ها و ذرات گرد و غبار باقی مانده پس از مخاط را دارد.

اطراف حبابک ها را مویرگ های خونی فراوان احاطه کرده است که ؛تبادل گاز بین هوا و خون را راهم آورده اند

• خون ورودی به شش ها: خون تیره – توسط سرخرگ ششی از سوی قلب
• خون خروجی از شش ها: خون روشن – توسط سیاهرگ ششی به سوی قلب

توجه: دیواره حبابک ها و دیواره مویرگ های خونی هر دو از یاخته های بافت پوششی سنگفرشی تشکیل شده اند.

ویژگی های لازم برای مبادله گاز های تنفسی: مرطوب بودن سطح تبادل – نازک بودن محل تبادل

• مرطوب شدن: بیشتر توسط مخاط و همینطور لایه نازکی از آب در دیواره داخلی حبابک ها صورت می پذیرد.