توضیحات درس

* اندامک های سلولی 

شبکه آندوپلاسمی: 

  • شبکه ای از کیسه ها و لوله ها روی هم انباشته و متصل و از جنس غشای فسفولیپیدی که در سرتاسر سیتوپلاسم گسترش یافته اند
    • نوع زبر و کیسه مانند آن در ساخت پروتئین نقش درد

    • نوع صاف و لوله مانند آن در ساخت لیپید نقش دارد

با توجه شکل: شبکه آندوپلاسمی زبر چسبیده به هسته است واطراف آن را احاطه کرده، در حالی که شبکه آندوپلاسمی صاف از هسته فاصله بیشتری دارد. 

رناتن (ریبوزوم) : 

  • در ساخت و تولید پروتئین ها نقش دارند 
    • به صورت آزاد : پراکنده در ماده زمینه ای سیتوپلاسم مشاهده می شوند

    • به صورت متصل: روی شبکه آندوپلاسمی زبر (دانه های موجود روی سطح آن) و پوشش هسته

یاد آوری: خود رناتن ها درون هستک ساخته می شوند.

دستگاه گلژی : 

  • کیسه های روی هم انباشته: بر خلاف شکبه آندوپلاسمی زبر این کیسه ها اتصالات فیزیکی باهم ندارند
  • در بسته بندی و ترشح مواد نقش دارد 

توجه: اگر به شکل کتاب توجه کنید خواهید دید که بخش محدب دستگاه گلژی به سمت شبکه آندوپلاسمی زبر و بخش مقعر آن به سمت غشای یاخته می باشد.

راکیزه ( میتوکندری) : 

  • اندامکی است که در فرایند تنفس یاخته ای ، انرژی مورد نیاز یاخته ها را تولید می کند.
    • اندامکی بیضی شکل است که دو غشای داخلی و خارجی دارد

      • غشای داخلی راکیزه چین خوردگی دارد.

توجه: در فرایند تنفس یاخته ای میتوکندری از قند و اسید های چرب استفاده می کند 

لیزوزوم ( کافنده تن) و ویزیکول (ریزکیسه) دو اندامک مشابه هم: 

  • از نظر شکل ظاهری هردو مشابه اند و از غشای فسفولپیدی ساخته شده اند اما لیزوزوم اندازه بزرگتری دارد.
  • لیزوزوم ها درون خود آنزیم دارند، ریزکیسه ها درون خود محتوایی برای حمل و نقل دارند
  • ریزکیسه می تواند از سه منشا متفاوت باشد: 1- شبکه آندوپلاسمی 2- دستگاه گلژی 3- غشا

میانک (سانتریول): یک جفت استوانه عمود بر هم که در تقسیم یاخته ای کاربرد داشته و معمولا در نزدیکی هسته قرار دارند.