انتقال از خاک به برگ و مسیرهای کوتاه

انتقال از خاک به برگ و مسیرهای کوتاه

انتقال از خاک به برگ

آب و مواد مورد نیاز گیاهان از خاک اطراف گیاه جذب می‌شود و به طور کلی از طریق دو مسیر کوتاه و بلند به ساقه و برگ می‌رسد:

• مسیرهای کوتاه: جابجایی مواد در سطح یک یا چند یاخته بررسی می‌شود.
• مسیرهای بلند: جابجایی در مسیرهای طولانی، گاهی تا صد متر بررسی می‌شود.

نکته: در هر دو روش، آب به خاطر ویژگی‌های مولکولی‌اش به عنوان انتقال‌دهنده، نقش اساسی دارد.

انتقال آب و مواد معدنی در مسیرهای کوتاه

همانطور که گفته شد، انتقال در مسیرهای کوتاه، در سطح یک یا چند یاخته بررسی می‌شود.

انتقال در سطح یاخته

در این روش، انتقال در سطح یاخته به روش‌های فعال یا غیرفعال (منظور مصرف انرژی است) و در حد یک یاخته انجام می‌شود.

برای انتقال مواد از عرض غشاهای جانوری و گیاهی و اندامک‌های غشاداری مثل واکوئول، پروتئین‌هایی وجود دارد که سرعت جریان مواد، به خصوص آب را افزایش می‌دهند.

نکته: زمانی که به این پروتئین‌ها نیاز داشته باشیم، مثل کم‌آبی یا کاهش فشار اسمزی، بیشتر تولید می‌شوند (مثل آلبومین در بدن انسان).

انتقال مواد در عرض ریشه (در سطح چند یاخته)

این انتقال به سه روش مختلف انجام می‌شود:

• عرض غشایی
• آپوپلاستی
• سیمپلاستی

روش عرض غشایی
در این روش، مواد برای عبور از یک یاخته به یاخته دیگر، باید از غشای سیتوپلاسمی هر یاخته عبور کنند.

این عبور می‌تواند به صورت فعال (با صرف انرژی و توسط پروتئین‌های حامل) یا غیرفعال (با انتشار ساده یا تسهیل‌شده) انجام شود.

این روش نسبت به دو روش دیگر، کندتر است، زیرا مواد باید چندین بار از غشاهای مختلف عبور کنند.

کنترل بیشتری روی ورود و خروج مواد وجود دارد، چون غشاها انتخابی عمل می‌کنند.

روش آپوپلاستی

در این روش، مواد از سیتوپلاسم و غشای یاخته‌ها عبور نمی‌کنند و از راه دیواره یاخته‌ای و فضاهای بین‌یاخته‌ای حرکت می‌کنند.

توجه: در این روش، مواد از سیتوپلاسم و غشای یاخته‌ها عبور نمی‌کنند.

روش سیمپلاستی

عبور مواد از راه پلاسمودسم‌های دو پروتوپلاست مجاور، مسیر سیمپالستی نام دارد.

توجه: سیمپلاست به معنای مجموع پروتوپلاست و پلاسمودسم است.

آب و مواد محلول می‌توانند از راه پلاسمودسم‌ها از یک یاخته به یاخته‌های مجاور بروند.

نکته: منافذ پلاسمودسم‌ها به قدری بزرگ است که پروتئین‌ها، نوکلئیک اسیدها و حتی ویروس‌های گیاهی نیز از آن عبور کنند.