توضیحات درس

آب های جاری تا آلودگی

بخشی از آب باران در سفر خود روی زمین به طرف مناطق کم ارتفاع جریان پیدا می کند. این آب ها به هم می پیوندند و در جهت شیب زمین حرکت کرده و به دریاچه ها و دریاها و اقیانوس ها می ریزند. آب های جاری، آب هایی هستند که دائما در حال حرکتند مثل جوی آب یا رودخانه.

حوضه آبریز: یک منطقه است که آب های سطحی این منطقه توسط یک رود و انشعابات آن از نقاط مرتفع(کوه) به سمت نواحی پست تر(دَشت) هدایت می شود.

مثال بهتر بخوام بزنم، یک کاسه بزرگ را در نظر بگیرید که زیرش سوارخه، هر قطره آبی که وارد کاسه کنیم در نهایت به سمت اون نقطه خاص در کف کاسه حرکت می کنه؛ حوضه آبریز دقیقا اون کاسه میشه. به طور مثال یک کوهستان را در نظر بگیرید که بارون میاد از تپه های مختلف آب به سمت یک رودخانه خاص سرازیر میشه. به کل اون تپه ها و زمین هایی که آبشان به رودخانه رسیده مجموعا یک حوضه آبریز می گویند.

آب یک نعمت خدادادی است. برای بهره برداری بهتر از آب و جلوگیری از هدر رفتن آن: انسان به فکر احداث سد روی رودخانه افتاد. کشور ما نیز در زمینه احداث سد موفق بوده است.

رودخانه: سرعت آب رودخانه ها با هم متفاوت است(شیب زمین زیاد و جنس زمین سخت) و به عوامل مختلفی بستگی دارد.

رودخانه ممکن است مستقیم یا مارپیچ جریان داشته باشد چطوری؟ اگر شیب زمینی که رودخانه در آن جریان دارد زیاد باشد. مثلا از بالای کوه بیاد به دشت رودخانه مسیر مستقیم پیدا می کند.

اما اگر شیب زمین کم باشد رودخانه مسیر مارپیچ پیدا می کند.

آبشار: رودخانه در مسیر خود ممکن است به محلی برسد که بستر(کف) آن به طور ناگهانی دچار اختلاف ارتفاع شود در این صورت آبشار(تندآب) به وجود می آید.

علت این اختلاف ارتفاع چیه؟ آب در مسیر خود هم از سنگ های سخت و مقاوم و هم سنگ های نرم و کم مقاومت عبور می کند در زمان نسبتا طولانی و بر اثر فرسایش سنگ های مقاوم بر جای می مانند ولی سنگ های نرم از بین می روند و در مسیر رود اختلاف ارتفاع ایجاد می شود.

آلودگی رودخانه ها : قدیم فکر می کردند که چون آب در رودخانه فراوان است تخلیه فاضلاب ها در آلودگی آن تاثیری ندارد. اما امروزه ثابت شده که کمترین آلودگی در رودخانه ها باعث ایجاد مشکلات زیست محیطی فراوانی می شود.

چرا انقدر رودخانه ها برای ما مهم هستند؟ چون بخشی از محیط زیست هستند و منبع تامین کننده قسمت زیادی از آب آشامیدنی کشاورزی و صنعتی می باشد پس باید توجه بیشتری به رودخانه ها داشته باشیم.

مهمترین منابع آلوده کننده رودخانه ها: فاضلاب های خانگی، فاضلاب های صنعتی، کود و سم شیمیایی.

مشکلات آلودگی رودخانه ها چیست؟ مشکلات زیست محیطی مثل مرگ آبزیان که باعث کمبود مواد غذایی برای انسان ها می شود. حتی این آلودگی می تواند به دریاچه ها، دریاها و اقیانوس ها نفوذ کند.