جواب فعالیت صفحه ۷۶ فیزیک (1)
بازگشت به صفحه کتاب
الف) یک نیروگاه سوخت فسیلی را در نظر بگیرید که با مصرف گازوئیل، انرژی الکتریکی تولید میکند. با سوختن هر لیتر گازوئیل حدود ۳۵ مگاژول انرژی گرمایی تولید میشود. برای اینکه یک لامپ رشتهای ۱۰۰ واتی در طول یک ماه به مدت ۱۸۰ ساعت روشن بماند (بهطور میانگین هر شبانه روز ۶ ساعت)، چقدر گازوئیل باید در نیروگاه مصرف شود؟
ب) با توجه به نتیجه قسمت الف، درک خود از هشدار معروف «لامپ اضافی خاموش!» را بیان کنید.
پ) اگر در سراسر ایران، هر خانه در طول یک ماه، معادل انرژی الکتریکی مصرف شده در قسمت الف، صرفهجویی کند، مقدار گازوئیل صرفهجویی شده را محاسبه کنید.
الف) مراحل محاسبه را مانند مثالهای کتاب پیش میبریم.
ابتدا انرژی الکتریکی مصرفی لامپ را در مدت ۱۸۰ ساعت به دست میآوریم. توان لامپ \(100\,\text{W}\) و زمان روشن بودن آن \(180\,\text{h} = 180 \times 3600\,\text{s} = 6/48 \times 10^5\,\text{s}\) است. با توجه به رابطهٔ توان، انرژی مصرفی برابر است با:
\[E_{\text{لامپ}} = P \times \Delta t = (100\,\text{W})(6/48 \times 10^5\,\text{s}) = 6/48 \times 10^7\,\text{J}\]
بازدهٔ انتقال توان در خطوط برابر \(90\%\) است. یعنی \(90\%\) انرژی که وارد خطوط میشود به لامپ میرسد. پس انرژی الکتریکی که باید از نیروگاه وارد خطوط شود برابر است با:
\[E_{\text{خطوط}} = \frac{E_{\text{لامپ}}}{0/90} = \frac{6/48 \times 10^7\,\text{J}}{0/90} = 7/2 \times 10^7\,\text{J}\]
بازدهٔ نیروگاه سوخت فسیلی \(35\%\) است. یعنی فقط \(35\%\) انرژی گرمایی حاصل از سوختن گازوئیل به انرژی الکتریکی تبدیل میشود. پس انرژی گرمایی لازم از سوختن گازوئیل برابر است با:
\[E_{\text{سوخت}} = \frac{E_{\text{خطوط}}}{0/35} = \frac{7/2 \times 10^7\,\text{J}}{0/35} \approx 2/06 \times 10^8\,\text{J}\]
هر لیتر گازوئیل حدود \(35\,\text{MJ} = 3/5 \times 10^7\,\text{J}\) انرژی گرمایی تولید میکند. پس تعداد لیترهای لازم برابر است با:
\[V = \frac{2/06 \times 10^8\,\text{J}}{3/5 \times 10^7\,\text{J/L}} \approx 5/9\,\text{L}\]
پاسخ: برای روشن ماندن لامپ ۱۰۰ واتی به مدت ۱۸۰ ساعت، حدود \(5/9\) لیتر گازوئیل باید در نیروگاه مصرف شود.
ب) در شکل، لامپ رشتهای فقط \(5\%\) انرژی ورودی خود را به انرژی مفید (نور) تبدیل میکند و \(95\%\) آن به انرژی تلفشده (گرما) تبدیل میشود. بنابراین هر لامپ روشنی که بیدلیل روشن بماند، بیشتر انرژیاش به گرما تبدیل میشود و سوخت بیشتری در نیروگاه سوزانده میشود. با خاموش کردن لامپ اضافی، از سوختن گازوئیل بیشتر و آلودگی بیشتر جلوگیری میکنیم.
پ) مقدار گازوئیلی که با صرفهجویی هر خانه در یک ماه ذخیره میشود، همان \(5/9\) لیتر است. اگر \(N\) تعداد خانههای سراسر ایران باشد، کل گازوئیل صرفهجوییشده برابر است با:
\[V_{\text{کل}} = 5/9\,\text{L} \times N\]
تعداد خانههای ایران در کتاب داده نشده است. عدد \(N\) را از سرشماری یا آمار رسمی خانوار در مرکز آمار ایران پیدا کنید و در رابطهٔ بالا قرار دهید. برای مثال، اگر \(N\) برابر یک میلیون خانه باشد، مقدار گازوئیل صرفهجوییشده \(5/9 \times 10^6\,\text{L}\) خواهد بود. این عدد فقط یک نمونه است و باید با آمار واقعی جایگزین شود.

تمرین ۳–۱
|
صفحه ۵۴تمرین ۳–۲
|
صفحه ۵۴پرسش ۳-۱
|
صفحه ۵۵تمرین ۳ - ۳
|
صفحه ۵۷تمرین ۳ ـ ۴
|
صفحه ۵۹پرسش ۳ ـ ۲
|
صفحه ۵۹تمرین ۳ ـ ۵
|
صفحه ۶۰تمرین
|
صفحه ۶۳تمرین
|
صفحه ۶۳تمرین
|
صفحه ۶۳تمرین ۳ ـ ۹
|
صفحه ۶۴تمرین ۳ـ۱۰
|
صفحه ۶۶تمرین ۳ ـ ۱۱
|
صفحه ۶۸تمرین ۳ ـ ۱۲
|
صفحه ۶۸پرسش
|
صفحه ۶۹تمرین ۳ ـ ۱۳
|
صفحه ۷۰تمرین ۳ ـ ۱۴
|
صفحه ۷۰پرسش ۳-۴
|
صفحه ۷۱تمرین ۳ ـ ۱۵
|
صفحه ۷۳تمرین ۳ ـ ۱۶
|
صفحه ۷۴تمرین ۳ ـ ۱۷
|
صفحه ۷۶فعالیت ۳ ـ ۱
|
صفحه ۷۶فعالیت ۳ ـ ۲
|
صفحه ۷۶بدون عنوان
|
صفحه ۷۸بدون عنوان
|
صفحه ۷۸بدون عنوان
|
صفحه ۷۹بدون عنوان
|
صفحه ۷۹بدون عنوان
|
صفحه ۸۰بدون عنوان
|
صفحه ۸۱