جواب فعالیت صفحه ۵۸ علوم تجربی (ششم)
بازگشت به صفحه کتاببا نظر معلّم خود به چند گروه تقسیم شوید. هر گروه یک هواپیمای کاغذی درست کند و هواپیمای خود را آزمایش کند؛ سپس یک مسابقه بین هواپیماهای ساخته شده برگزار کنید. هواپیمای کدام گروه، زمان بیشتری در هوا باقیمیماند و مسافت بیشتری را طی میکند؟
فعّالیت: مسابقهی هواپیماهای کاغذی
مرحلهی اول: ساخت هواپیما
هر گروه یک هواپیمای کاغذی میسازد. همهی گروهها باید از یک نوع کاغذ و یک اندازهی کاغذ استفاده کنند تا مقایسه درست باشد.
مرحلهی دوم: آزمایش و اندازهگیری
- هواپیما را از یک ارتفاع ثابت و با یک نیروی پرتاب تقریباً یکسان به هوا پرتاب میکنیم.
- زمانی که هواپیما در هوا میماند را با ساعت یادداشت میکنیم.
- مسافتی که هواپیما طی میکند را با متر اندازهگیری و یادداشت میکنیم.
- آزمایش را چند بار تکرار میکنیم و میانگین زمان و میانگین مسافت را به دست میآوریم.
مرحلهی سوم: بررسی نیروها
هواپیمای کاغذی در حال حرکت، علاوه بر نیروی جاذبهی زمین (وزن)، نیروی مقاومت هوا و نیروی رانش و نیروی بالابری نیز به آن وارد میشود. هرچه شکل هواپیما به گونهای باشد که نیروی مقاومت هوا کمتر شود و نیروی بالابری بیشتر، هواپیما بهتر در هوا میماند.
نتیجهگیری:
هواپیمای گروهی زمان بیشتری در هوا میماند و مسافت بیشتری را طی میکند که:
- نوک آن تیز و بدنهی آن صاف و متقارن باشد، زیرا در این حالت نیروی مقاومت هوا کمتر است.
- بالهای آن پهنتر و هماندازه باشند، زیرا نیروی بالابری بیشتری ایجاد میشود.
- هنگام پرتاب، هواپیما صاف و بدون چرخش به جلو پرتاب شود، زیرا نیروی رانش بهطور مؤثرتری به هواپیما وارد میشود.
پس برای برنده شدن در مسابقه، باید شکل هواپیما را به گونهای طراحی کنیم که مقاومت هوا کمترین مقدار و نیروی بالابری بیشترین مقدار شود.

گفتوگو کنید
|
صفحه ۴۸گفتوگو کنید الف) چرا وقتی شیر آب را باز میکنیم، آب بلافاصله به سمت زمین جریان پیدا میکند؟ ب) چرا اسکی باز در سرازیری به طرف پایین حرکت میکند و سرعت آن زیاد میشود؟
فکر کنید
|
صفحه ۴۹فکر کنید فرض کنید در زمین مسابقهی فوتبال، جاذبهی زمین بر توپ وارد نشود. به نظر شما چه اتفاقهایی ممکن است بیفتد؟
فعّالیت
|
صفحه ۵۰فعّالیت یک عروسک کوچک که در آن آهنربای کوچکی قرار دارد تهیه کنید و آن را روی یک مقوّای ضخیم قرار دهید. به کمک یک آهنربای نسبتاً قوی، از زیر مقوا، عروسک را به حرکت درآورید. به جای…
آزمایش کنید
|
صفحه ۵۱آزمایش کنید دو میلهٔ پلاستیکی (مثلاً دو عدد لولهٔ خودکار پلاستیکی) تهیه کنید و یکی را با نخی همانند شکل از میزی آویزان کنید. یک سر هردو میله را به پارچهٔ پشمی یا موهای سر، که تمیز…
آزمایش کنید
|
صفحه ۵۲آزمایش کنید یک تختهی صاف به طول تقریبی ۴۰ سانتیمتر تهیه کنید و در یک سطح صاف مانند سطح سرامیکی، روی چند کتاب قرار دهید. جسمی مانند یک باتری قلمی را از بالای تخته رها کنید. جسم پس…
فکر کنید
|
صفحه ۵۳فکر کنید در آزمایش انجام شده، کدام نیرو سبب کُند شدن حرکت و توقّف جسم شده است؟ این نیرو در کدام جهت بر جسم وارد شده است؟
فکر کنید
|
صفحه ۵۳فکر کنید الف) در «آزمایش کنید» صفحهی قبل، نیروی اصطکاک در کدام حالت بیشتر است؟ آیا به نظر شما سطحی وجود دارد که جسم رهاشده روی آن متوقّف نشود؟ در گروه خود بحث کنید. ب)بهطور کلی ا…
گفتوگو
|
صفحه ۵۳گفتوگو در هریک از فعالیتهای زیر، نیروی اصطکاک بیشتر باشد بهتر است یا کمتر؟ چرا؟ الف) هنگام ترمز کردن اتومبیل ب) بالا رفتن از کوه پ) اسکی روی یخ یا برف ت) گره زدن طناب ث) اصطکاک ب…
جمعآوری اطّلاعات
|
صفحه ۵۳جمعآوری اطّلاعات برای افزایش اصطکاک در روزهای برفی و سُرنخوردن خودروها، چه کارهایی انجام میشود؟ در این باره اطّلاعات جمعآوری و نتیجه را به کلاس گزارش کنید.
آزمایش کنید
|
صفحه ۵۴آزمایش کنید یک کتاب بزرگ را روی میز قرار دهید و سعی کنید به کمک یک کِش آن را به حرکت درآورید. این آزمایش را میتوانید با قراردادن چند کتاب روی هم، نیز انجام دهید. حال چند مداد استو…
بدون عنوان
|
صفحه ۵۴به نظر شما امروزه برای کم کردن اصطکاک از چه راههایی استفاده میکنند؟ توضیح دهید چگونه یک دانشآموز میتواند یک چمدان مسافرتی سنگین را به راحتی جابهجا کند؟
فکر کنید
|
صفحه ۵۴فکر کنید وقتی خودرو در جادهای در حال حرکت است، نیروی اصطکاک بر آن اثر میکند و سبب کاهش سرعت آن میشود. به نظر شما آیا نیروی اصطکاک بر کشتی یا هواپیما در حال حرکت نیز اثر میکند؟
آزمایش کنید
|
صفحه ۵۵آزمایش کنید همانند شکل، یک برگهی کاغذ را برداریم و با سرعت زیاد حرکت دهید. چه اتفاقی میافتد؟ چه نیرویی سبب خمشدن کاغذ میشود؟
کاوشگری
|
صفحه ۵۵کاوشگری بررسی کنید «شکل جسم چه اثری روی حرکت جسم دارد». ۱. یک ماشین اسباببازی را از بالای سطح شیبداری رها کنید. ۲. مسافتی که ماشین روی سطح افقی طی میکند تا بایستد، اندازهگیری و…
فکر کنید
|
صفحه ۵۶فکر کنید ۱. نیروی مقاومت هوا بر چه نوع خودروهایی اثر کمتری دارد؟ ۲. چرا هنگام نشستن هواپیماهای جنگی، در پشت آنها چتری باز میشود؟
آزمایش کنید
|
صفحه ۵۷آزمایش کنید دو بادکنک را همانند شکل الف از یک میله یا خطکش بیاویزید و بهطور مستقیم یا با یک لولهی خودکار به وسط بادکنکها فوت کنید. چه اتّفاقی میافتد؟ اگر سریعتر از دفعهی قبل…
فکر کنید
|
صفحه ۵۷فکر کنید در روزهای طوفانی امکان اینکه سقف شیروانی خانههای قدیمی کَنده شود، زیاد است. آیا میتوانید این اتّفاق را براساس آزمایشهای انجامشده توضیح دهید؟
فعّالیت
|
صفحه ۵۸فعّالیت با نظر معلّم خود به چند گروه تقسیم شوید. هر گروه یک هواپیمای کاغذی درست کند و هواپیمای خود را آزمایش کند؛ سپس یک مسابقه بین هواپیماهای ساخته شده برگزار کنید. هواپیمای کدام…
