شیمی (2) صفحه ۳۱
پژوهش ها و یافته های جتربی نشان می‌دهد كه نفت خام، مخلوطی از هزاران تركیب شیمیایی آیا می‌دانیداست كه بخش عمدۀ آن را هیدروكربن های گوناگون تشكیل می‌دهند. تركیب هایی كه شامل امت های كربـــن ســـازندۀ اصلـــیهیدروژن و كربن هستند. از آجنا كه عنصر اصلی سازندۀ نفت خام كربن است، برای پی بردن به مولكول هـــای زیســـتی و جهـــانویژگی ها و خواص مواد سازندۀ نفت خام ، نخست باید با رفتارها و ویژگی های امت كربن آشنا شد. زنـــده هســـتند. در حالـــی كه دركربن، اساس استخوان بندی هیدروكربن ها اصلی جهان غیر ســـازنده زنده، مواد سیلیســـیم اســـت. عنصرعنصر كربن در خانۀ شمارۀ 6 جدول دوره ای جای داشته و امت آن در الیۀ ظرفیت خود چهارالكترون دارد. این امت رفتارهای منحصر به فردی دارد كه آن را از امت دیگر عنصرهای جدولمتمایز می‌سازد. به طوری كه تركیب های شناخته شده از امت كربن، از مجموع تركیب هایشناخته شده از دیگر عنصرهای جدول دوره ای بیشتر است. دلیل این رفتار ویژه چیست؟2 He 1 H00 3 هلیم 1. 00 8 4. هیدروژن6 0 1 Ne 9 F 8 O 7 N 6 C 5 B 4 Be 3 Li0 .18 نئون 00 2 فلوئور 16. 00 19. اکسیژن 0 1 نیتروژن 0 1 14. کربن 12. بور 0 1 10.80 بریلیم 9. لیتیم 6.94C 18 Ar 17 Cl S 16 P 15 14 Si 13 Al 12 Mg 11 Naآرگون 39.95 کلر 0 7 35.45 گوگرد 0 .97 32. فسفر 28. 0 9 3 سیلیسیم 26.98 آلومینیم 1 منیزمی‌24.3 سدمی‌22.99کربن 36 Kr 35 Br 34 Se 33 As 32 Ge 31 Ga 0 3 Zn 29 Cu 28 Ni 27 Co 26 Fe 25 Mn 24 Cr V 23 22 Ti 21 Sc 0 2 Ca K 1983.8 0 12/ 0 1 کریپتون 0 برم 79.9 سلنیم 74.92 78.96 آرسنیک ژرمانیم 72.64 گالیم 69.72 روی 65.39 مس 63.55 نیکل 58.69 کبالت 58.93 آهن 55.85 منگنز 00 54.94 کروم 0 .94 52. وانادمی‌5 تیتانیم 44.96 47.87 اسکاندمی‌0 . 0 8 کلسیم 0 4 پتاسیم 39.154 Xe I 53 52 Te 51 Sb 0 5 Sn 49 In 48 Cd 47 Ag 46 Pd 45 Rh 44 Ru 43 Tc 42 Mo 41 Nb 0 4 Zr Y 39 38 Sr 37 Rb0 زنون 0 131.3 ید 0 126.9 تلورمی‌0 127.6 آنتیموان 0 121.8 قلع 0 118.7 ایندمی‌0 114.8 کادمیم 7.9 0 112.4 نقره 0 6.4 0 1 0 پاالدمی‌2.9 0 1 رودمی‌0 1.1 1 0 روتنیم - 1 تکنسیم 95.94 مولیبدن نیوبیم 91.22 92.91 زیرکونیم ایترمی‌87.62 88.91 استرانسیم روبیدمی‌85.4786 Rn 85 At 84 Po 83 Bi 82 Pb 81 Tl 0 8 Hg 79 Au 78 Pt Ir 77 76 Os 75 Re 74 W 73 Ta 72 Hf 71 Lu 56 Ba 55 Csرادون [222] 0[]21 استاتنی 9] 0 پولونیم [2 00 9. 0 بیسموت 2 0 7.2 سرب 0 2 0 4.3 تالیم 0 2 0 .6 جیوه 00 2 00 طال 197. پالتنی 195.1 0 ایریدمی‌192.2 0 .2 0 اسمیم 19 0 رنیم 186.2 0 تنگسنت 183.8 0 .9 0 تانتال 18 هافنیم 178.5 00 لوتسیم 175/ بارمی‌137.3 سزمی‌132.9118 Og Ts 117 Lv 116 115 Mc Fl 114 113 Nh 112 Cn 111 Rg 0 Ds 11 9 0 1 Mt 8 0 Hs 1 7 0 1 Bh 6 0 Sg 1 105 Db 4 0 Rf 1 3 0 Lr 1 88 Ra 87 Fr[294] اوگانِسون تنسینه [296[]293] لیورمورمی‌[288] مسکوومی‌فلرومی‌[289] نیهونیم [284[]277] کوپرنسیم 0[]28 رونتگنیم [281] دارمشتاتیم [276] مایتنرمی‌هاسیم [277] بورمی‌[272[]271] سیبورگیم دابنیم [268[]267] رادرفوردمی‌[262] لورنسیم رادمی‌[226[]223] فرانسیمخود را بیازماییدالف) آرایش الكترونی امت كربن را بنویسید.ب) آرایش الكترون نقطه ای امت كربن را رسم كنید.پ) امت كربن برای رسیدن به آرایش هشت تایی چند پیوند اشتراکی یگانه، دوگانه یا سه گانهمی‌تواند تشكیل دهد؟دیدید كه امت كربن می‌تواند الكترون هایش را با امت های دیگر به اشتراك بگذارد و با رسیدنبه آرایش هشت تایی، پایدار شود (شكل .)14مدل گلوله ــ میله . . . . H . . مدل گلوله ــ میله H . . H . .H . C . . . . . H 4H + . C H . . . . C . C . . . . . HH H اتان HH متان H HH C H H C C Hساختار H لوویس مدل فضا پرکن متان H ساختار H لوویس مدل فضا پرکن اتانالف ب 31ــ14 شكل پیوندهای اشتراکی یگانۀ امت كربن در مولكول های متان(الف) و اتان (ب)و شیوه های گوناگون منایش آنها