جواب کار در کلاس صفحه ۱۲۷ حسابان 1

بازگشت به صفحه کتاب

حسابان 1

حسابان 1 | درس دوم: حدهای یک‌طرفه (حد چپ و حد راست)

صفحه ۱۲۷
سؤال 1

۱. تابع \(f\) با ضابطه \(f(x)=\dfrac{|x|}{x}\) را در نظر بگیرید:

الف) با استفاده از تعریف قدرمطلق، تابع \(f\) را به صورت دوضابطه‌ای بنویسید.

ب) نمودار تابع \(f\) را رسم کنید.

پ) با استفاده از نمودار \(f\)، حد چپ و حد راست تابع در صفر را به دست آورید.

ت) آیا تابع \(f\) در نقطهٔ صفر حد دارد؟ چرا؟

شکل سؤال 1
پاسخ

الف) ضابطهٔ دوضابطه‌ای تابع

طبق تعریف قدرمطلق:
\[|x|=\begin{cases} x & x\geq 0 \\ -x & x<0 \end{cases}\]

تابع \(f(x)=\dfrac{|x|}{x}\) در \(x=0\) تعریف نشده است، پس:

  • اگر \(x>0\) آن‌گاه \(|x|=x\) و \(f(x)=\dfrac{x}{x}=1\).
  • اگر \(x<0\) آن‌گاه \(|x|=-x\) و \(f(x)=\dfrac{-x}{x}=-1\).

بنابراین:
\[f(x)=\begin{cases} 1 & x>0 \\ -1 & x<0 \end{cases}\]

ب) رسم نمودار

نمودار \(f\) از دو پاره‌خط افقی تشکیل می‌شود: روی \(x>0\) خط \(y=1\) و روی \(x<0\) خط \(y=-1\). چون \(x=0\) در دامنه نیست، در نقطه‌های \((0,1)\) و \((0,-1)\) دایره‌های توخالی می‌کشیم.

پ) حد چپ و حد راست در صفر

از روی نمودار:

وقتی \(x\) از سمت راست به \(0\) نزدیک می‌شود، مقدار \(f(x)\) همواره \(1\) است، پس:
\[\lim_{x\to 0^+} f(x)=1\]

وقتی \(x\) از سمت چپ به \(0\) نزدیک می‌شود، مقدار \(f(x)\) همواره \(-1\) است، پس:
\[\lim_{x\to 0^-} f(x)=-1\]

ت) وجود حد در نقطهٔ صفر

حد چپ و حد راست تابع در صفر با هم برابر نیستند (\(1\neq -1\)). طبق نتیجهٔ درس، اگر حد چپ و حد راست در یک نقطه دو مقدار متمایز باشند، تابع در آن نقطه حد ندارد. پس تابع \(f\) در نقطهٔ \(x=0\) حد ندارد.

نمودار تابع f(x)=|x|/x؛ خط y=1 برای x>0 و خط y=-1 برای x<0 با نقطه‌های توخالی در مبدأ
نمودار تابع f(x)=|x|/x؛ خط y=1 برای x>0 و خط y=-1 برای x<0 با نقطه‌های توخالی در مبدأ
فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۵: حد و پیوستگی» اینجاست.

فعالیت

|

صفحه ۱۱۴
جواب فعالیت صفحه ۱۱۴ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۱۵
جواب فعالیت صفحه ۱۱۵ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۱۷
جواب کار در کلاس صفحه ۱۱۷ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۱۹
جواب کار در کلاس صفحه ۱۱۹ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۱۹
جواب کار در کلاس صفحه ۱۱۹ حسابان 1

تمرین

|

صفحه ۱۲۰
جواب تمرین صفحه ۱۲۰ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۲۳
جواب فعالیت صفحه ۱۲۳ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۲۵
جواب کار در کلاس صفحه ۱۲۵ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۲۶
جواب فعالیت صفحه ۱۲۶ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۲۷
در حال مشاهده

تمرین

|

صفحه ۱۲۷
جواب تمرین صفحه ۱۲۷ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۳۰
جواب فعالیت صفحه ۱۳۰ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۳۱
جواب فعالیت صفحه ۱۳۱ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۳۲
جواب کار در کلاس صفحه ۱۳۲ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۳۴
جواب کار در کلاس صفحه ۱۳۴ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۳۵
جواب فعالیت صفحه ۱۳۵ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۳۶
جواب کار در کلاس صفحه ۱۳۶ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۳۶
جواب فعالیت صفحه ۱۳۶ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۳۷
جواب فعالیت صفحه ۱۳۷ حسابان 1

کاربرد در کلاس

|

صفحه ۱۳۸
جواب کاربرد در کلاس صفحه ۱۳۸ حسابان 1

کاربرد در کلاس

|

صفحه ۱۳۸
جواب کاربرد در کلاس صفحه ۱۳۸ حسابان 1

تمرین

|

صفحه ۱۳۹
جواب تمرین صفحه ۱۳۹ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۴۱
جواب کار در کلاس صفحه ۱۴۱ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۴۲
جواب کار در کلاس صفحه ۱۴۲ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۴۳
جواب کار در کلاس صفحه ۱۴۳ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۴۳
جواب کار در کلاس صفحه ۱۴۳ حسابان 1

تمرین

|

صفحه ۱۴۴
جواب تمرین صفحه ۱۴۴ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۴۵
جواب فعالیت صفحه ۱۴۵ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۱۴۷
جواب کار در کلاس صفحه ۱۴۷ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۱۴۸
جواب فعالیت صفحه ۱۴۸ حسابان 1

«کار در کلاس»

|

صفحه ۱۴۹
جواب کار در کلاس صفحه ۱۴۹ حسابان 1

«کاربرد در کلاس»

|

صفحه ۱۵۰
جواب «کاربرد در کلاس» صفحه ۱۵۰ حسابان 1

«کاربرد در کلاس»

|

صفحه ۱۵۰
جواب «کاربرد در کلاس» صفحه ۱۵۰ حسابان 1

تمرین

|

صفحه ۱۵۱
جواب تمرین صفحه ۱۵۱ حسابان 1
صفحه ۱۲۷