جواب با هم بیندیشیم صفحه ۹۲ شیمی (2)
بازگشت به صفحه کتاب۱ـ سرعت متوسط تولید گاز آمونیاک در شرایط معینی بر اساس معادله واکنش زیر در گسترهٔ زمانی معینی برابر با \(4\times10^{-2}\ \mathrm{mol\,s^{-1}}\) است.
\[\mathrm{N_2(g)} + 3\mathrm{H_2(g)} \rightarrow 2\mathrm{NH_3(g)}\]
الف) سرعت متوسط مصرف \(\mathrm{N_2(g)}\) و \(\mathrm{H_2(g)}\) را در این گسترهٔ زمانی حساب کنید.
ب) سرعت متوسط تولید یا مصرف هر شرکت کننده را به ضریب استوکیومتری آن تقسیم کنید. از حاصل این تقسیمها چه نتیجهای میگیرید؟
پ) حاصل تقسیم در قسمت ب، سرعت واکنش نام دارد. برای این واکنش با استفاده از سرعت متوسط تولید یا مصرف مواد شرکت کننده، رابطهٔ سرعت واکنش را بنویسید.
ت) ارتباط معادلهٔ شیمیایی موازنه شده واکنش را با رابطهٔ زیر توضیح دهید.
ث) سرعت متوسط کدام ماده با سرعت واکنش برابر است؟ توضیح دهید.
الف) سرعت متوسط مصرف \(\mathrm{N_2}\) و \(\mathrm{H_2}\)
طبق معادلهٔ واکنش، به ازای تولید ۲ مول \(\mathrm{NH_3}\)، ۱ مول \(\mathrm{N_2}\) و ۳ مول \(\mathrm{H_2}\) مصرف میشود. بنابراین:
\[\overline{R}(\mathrm{N_2}) = -\frac{1}{2}\,\overline{R}(\mathrm{NH_3}) = \frac{1}{2}\times 4\times 10^{-2} = 2\times 10^{-2}\ \mathrm{mol\,s^{-1}}\]
\[\overline{R}(\mathrm{H_2}) = -\frac{3}{2}\,\overline{R}(\mathrm{NH_3}) = \frac{3}{2}\times 4\times 10^{-2} = 6\times 10^{-2}\ \mathrm{mol\,s^{-1}}\]
ب) تقسیم سرعت متوسط بر ضریب استوکیومتری
\[\frac{\overline{R}(\mathrm{N_2})}{1} = \frac{2\times 10^{-2}}{1} = 2\times 10^{-2}\]
\[\frac{\overline{R}(\mathrm{H_2})}{3} = \frac{6\times 10^{-2}}{3} = 2\times 10^{-2}\]
\[\frac{\overline{R}(\mathrm{NH_3})}{2} = \frac{4\times 10^{-2}}{2} = 2\times 10^{-2}\]
نتیجه: حاصل تقسیم برای هر سه ماده یکسان است. پس سرعت واکنش برای همهٔ شرکتکنندهها یک مقدار دارد و به انتخاب ماده بستگی ندارد.
پ) رابطهٔ سرعت واکنش
\[\text{سرعت واکنش} = -\frac{\Delta n(\mathrm{N_2})}{\Delta t} = -\frac{1}{3}\,\frac{\Delta n(\mathrm{H_2})}{\Delta t} = \frac{1}{2}\,\frac{\Delta n(\mathrm{NH_3})}{\Delta t}\]
ت) ارتباط معادلهٔ موازنهشده با رابطه
ضریبهای استوکیومتری نشان میدهند که به ازای مصرف ۱ مول \(\mathrm{N_2}\)، ۳ مول \(\mathrm{H_2}\) مصرف و ۲ مول \(\mathrm{NH_3}\) تولید میشود. تقسیم هر سرعت متوسط بر ضریب آن ماده، همین نسبتها را در رابطهٔ سرعت واکنش حفظ میکند.
ث) سرعت متوسط کدام ماده با سرعت واکنش برابر است؟
ضریب استوکیومتری \(\mathrm{N_2}\) برابر ۱ است. بنابراین سرعت واکنش برابر است با:
\[\text{سرعت واکنش} = \overline{R}(\mathrm{N_2})\]
یعنی سرعت متوسط مصرف \(\mathrm{N_2}\) با سرعت واکنش برابر است، زیرا تقسیم آن بر ضریب ۱ تغییری ایجاد نمیکند.

خود را بیازمایید
|
صفحه ۵۳کاوش کنید
|
صفحه ۵۵با هم بیندیشیم
|
صفحه ۵۷با هم بیندیشیم
|
صفحه ۵۹خود را بیازمایید
|
صفحه ۶۰با هم بیندیشیم
|
صفحه ۶۴خود را بیازمایید
|
صفحه ۶۶خود را بیازمایید
|
صفحه ۶۸خود را بیازمایید
|
صفحه ۶۹خود را بیازمایید
|
صفحه ۷۱خود را بیازمایید
|
صفحه ۷۳در میان تارنماها
|
صفحه ۷۴خود را بیازمایید
|
صفحه ۷۶خود را بیازمایید
|
صفحه ۷۸کاوش کنید
|
صفحه ۸۰خود را بیازمایید
|
صفحه ۸۲پیوند با ریاضی
|
صفحه ۸۴خود را بیازمایید
|
صفحه ۸۶با هم بیندیشیم
|
صفحه ۸۷خود را بیازمایید
|
صفحه ۸۹در میان تارنماها
|
صفحه ۹۱خود را بیازمایید
|
صفحه ۹۱با هم بیندیشیم
|
صفحه ۹۲خود را بیازمایید
|
صفحه ۹۵تمرینهای دورهای
|
صفحه ۹۶