جواب با هم بیندیشیم صفحه ۲۰ شیمی (2)
بازگشت به صفحه کتابدر جدول زیر واکنشپذیری سه دسته از فلزها با هم مقایسه شده است. با توجه به آن، به پرسشهای مطرح شده پاسخ دهید.
| رفتار / نام فلز | زیاد | کم | ناچیز |
|---|---|---|---|
| نام فلز | سدیم، پتاسیم | آهن، روی | مس، نقره، طلا |
الف) در شرایط یکسان کدام فلزها برای تبدیل شدن به کاتیون تمایل کمتری دارند؟
ب) در شرایط یکسان کدام فلز زیر در هوای مرطوب، سریعتر واکنش میدهد؟
\[\mathrm{Ag}\square \quad \text{و} \quad \mathrm{Na}\square \quad ، \quad \mathrm{Zn}\square\]
پ) تأمین شرایط نگهداری کدام فلزها دشوارتر است؟ چرا؟
ت) دربارهٔ درستی جملهٔ صفحه بعد، نخست گفتوگو نموده سپس بر اساس آن مشخص
کنید کدام واکنش زیر (I یا II) انجام میشود؟ چرا؟
«بهطور کلی در هر واکنش شیمیایی که بهطور طبیعی انجام میشود، واکنشپذیری فراوردهها از واکنشدهندهها کمتر است».
ث) دانشآموزی با بررسی منابع علمی معتبر از دو واکنش زیر برای مقایسه واکنشپذیری آهن با سدیم بهره برده است، روش مقایسه را توضیح دهید.

الف) مطابق جدول، فلزهایی که کمترین تمایل را برای تبدیل شدن به کاتیون دارند، در ستون «ناچیز» قرار دارند:
\[\text{مس، نقره، طلا}\]
ب) در جدول، سدیم واکنشپذیری «زیاد» دارد و نقره واکنشپذیری «ناچیز». پس در شرایط یکسان و در هوای مرطوب، سدیم سریعتر واکنش میدهد:
\[\mathrm{Na}\]
پ) فلزهای سدیم و پتاسیم نگهداری سختتری دارند. زیرا واکنشپذیری آنها زیاد است و در تماس با هوا و آب به سرعت واکنش میدهند. به همین دلیل آنها را در مایعی مانند نفت نگه میدارند تا با هوا و رطوبت تماس نداشته باشند.
ت) در متن این پرسش، واکنشهای I و II نوشته نشدهاند، پس نمیتوانیم بگوییم کدام یک انجام میشود. همچنین جملهای که باید دربارهاش گفتوگو کنیم، کامل نیامده است. اما میتوانیم با همان ایدهای که در کاوش ۲ دیدیم، قاعده را بررسی کنیم:
در واکنش طبیعی، فلزی که واکنشپذیرتر است، یون فلز کمواکنشتر را از محلول جدا میکند و خودش به کاتیون تبدیل میشود. مثلاً:
\[\mathrm{Fe} + \mathrm{CuSO_4} \longrightarrow \mathrm{FeSO_4} + \mathrm{Cu}\]
چون آهن واکنشپذیرتر از مس است، این واکنش انجام میشود. اگر واکنش I یا II شامل فلزی باشد که از فلز دیگر کمواکنشتر است و آن را از ترکیبش جدا کند، همان واکنش طبیعی است. اگر فلز کمواکنشتر، فلز پرواکنشتر را جدا کند، آن واکنش انجام نمیشود.
ث) روش مقایسه این است که دو فلز را با یک ماده مشترک (مثلاً محلول یک نمک) واکنش دهیم و ببینیم کدام فلز دیگری را از ترکیبش جدا میکند. فلزی که جدا میکند، واکنشپذیرتر است.
از آنجا که متن دو واکنش دانشآموز را نشان نمیدهد، این روش را اینگونه به کار میبریم:
- اگر در یکی از واکنشها آهن، یون فلز دیگری را جدا کند و در واکنش دیگری سدیم همان کار را انجام دهد، سدیم واکنشپذیرتر است.
- هرچه فلز سریعتر و شدیدتر واکنش دهد (مثلاً با آب یا هوا)، واکنشپذیری آن بیشتر است.
با توجه به جدول، واکنشپذیری سدیم «زیاد» و آهن «کم» است، پس نتیجهگیری این است که سدیم واکنشپذیرتر از آهن است.

«خود را بیازمایید»
|
صفحه ۳در میان تارنماها
|
صفحه ۵با هم بیندیشیم
|
صفحه ۷تفکر نقادانه
|
صفحه ۱۰با هم بیندیشیم
|
صفحه ۱۲خود را بیازمایید
|
صفحه ۱۳خود را بیازمایید
|
صفحه ۱۶بدون عنوان
|
صفحه ۱۷بدون عنوان
|
صفحه ۱۸کاوش کنید (1)
|
صفحه ۱۹کاوش کنید (۲)
|
صفحه ۲۰با هم بیندیشیم
|
صفحه ۲۰خود را بیازمایید
|
صفحه ۲۲بدون عنوان
|
صفحه ۲۳خود را بیازمایید
|
صفحه ۲۴در میان تار نما ها
|
صفحه ۲۶با هم بیندیشیم
|
صفحه ۲۷خود را بیازمایید
|
صفحه ۳۱خود را بیازمایید
|
صفحه ۳۴با هم بیندیشیم
|
صفحه ۳۵پیوند با ریاضی
|
صفحه ۳۶خود را بیازمایید
|
صفحه ۳۷با هم بیندیشیم
|
صفحه ۳۸خود را بیازمایید
|
صفحه ۳۹خود را بیازمایید
|
صفحه ۴۲خود را بیازمایید
|
صفحه ۴۳«با هم بیندیشیم»
|
صفحه ۴۴در میان تارنماها
|
صفحه ۴۶تمرینهای دورهای
|
صفحه ۴۸