شیمی (2) صفحه ۱۰۸
آیا می‌دانید پیوند با صنعتبرای یافنت اجنام روش مناسب واکنش و های شرایط بهینه شیمیایی پلی اتن یکی از مهم ترین پلیمرهای ساختگی است که ساالنه میلیون ها تن از آن درآن قدر مهم است که به مناسب ترین شرکت های پتروشیمی‌تولید شده و برای ساخت وسایل گوناگون استفاده می‌شود (شکل .)7روش ها جایزۀ نوبل اختصاصمی‌دهند. یافنت روش مناسب برایتولید پلی اتن سنگنی (بدون شاخه)سال ها طول کشید و در نهایت دوشیمی‌دان آملانی و ایتالیایی بهنام های کارل زیگلر Ziegler(،Karl)1898-1973 و گیولیو ناتاNatta(،Giulio 0 3-1979)19برندۀ جایزۀ نوبل شیمی‌شدند. آنهاموفق شدند کاتالیزگری بیابند کهواکنش پلیمری شدن اتن را بدونایجاد ٔ شاخه فرعی پیش می‌برد. شكل ــ7 برخی كاربردهای پلی اتنهمان طور که مشاهده می‌کنید کاالهای ساخته شده از پلی اتن ویژگی های گوناگونیدارند. برخی مانند کیسۀ پالستیک موجود در مغازه ها و فروشگاه ها شفاف بوده و کمیانعطاف پذیرند درحالی که برخی دیگر مانند لوله های پالستیکی، دبه های آب یا بطری کدرشیر، سخت تر و محکم تر هستند. یك تفاوت آشكار دیگر بنی آنها تفاوت در چگالی است. آیامی‌دانید چگونه ممکن است این مواد از یك نوع پلیمر با مونومرهای یكسان تولید شوند، اماویژگی های متفاوت و گاهی متضاد داشته باشند؟ آیا ساختار مولکول های سازندۀ این کاالهایکسان است؟یافته های جتربی نشان داد که اتن در شرایط گوناگون، با اجنام واکنش پلیمری شدنفراورده هایی با ساختار متفاوت پدید می‌آورد. نوعی پلی اتن، چگالی کمتری داشته و شفافاست، از این رو به پلی اتن سبک 1 معروف است در حالی که پلی اتن سنگنی 2 ، چگالی بیشتریداشته و کدر است. شکل 8 ساختار کلی این پلی اتن ها را نشان می‌دهد.پلی اتن مذاب را در دستگاهی همان طور که در شكل 8 می‌بینید، مولکول های اتن می‌توانند به دو صورت به یکدیگربا عمل دميدن هوا به ورقۀ نازك افزوده شوند و دو ٔ فراورده متفاوت ایجاد کنند. مولکول های اتن در شرایط معنی پشتپالستيكی تبديل می‌كنند. سرهم به یکدیگر متصل شده و زجنیرهای بلند و بدون شاخه ایجاد می‌شود. اما درشرایطی دیگر برخی مولکول های اتن از کناره ها به یکدیگر افزوده شده و زجنیرهایشاخه دار تولید می‌شود.108 (LDPE) Ethene Poly Density Low 1ــ(HDPE) Ethene Poly Density High 2ــ