
فصل سوم : توابع نمایی و لگاریتم 89مثال: ریشتر، مقیاسی برای اندازه گیری بزرگی زمین لرزه و نماد میزان انرژی آزاد شده در زلزله است. اگر بزرگی زمین لرزهبرابر M در مقیاس ریشتر باشد، مقدار انرژی آزاد شده بر حسب ارگ (Erg) از ٔ رابطه زیر حاصل میشود:. M 11/8+1/5 = E logاز این رابطه میتوان محاسبه کرد که مقدار انرژی آزاد شده در یک زلزله 6/6 ریشتری برابر است با:. Erg 21/7 = 10 E ⇒ 21/7 = log E = 11/8 + 1/5 (6/6)خواندنیجالب است بدانید که:در زلزله 6/6 ریشتری بم 90 (1382) درصد از سازه هایاین شهر که بیش از 2500 سال قدمت داشت از بین رفت. باتوجه به اینکه انرژی آزاد شده در یک زلزله 8 ریشتری معادلانفجار یک میلیارد تن TNT است. بنابراین انرژی آزادشده در زلزله بم معادل انفجار 10 6 × 10 9 = 825 × 6 / 68825(میلیون) تن TNT بوده است.مثال: نیمه عمر یک نوع ماده هسته ای حدود 25 سال است. اگر جرم نمونه ای از این ماده، 24 میلی گرم باشد جدول زیرتغییرات جرم نمونه پس از t سال را نشان میدهد. t −با توجه به جدول جرم باقی مانده از این نمونه بعد از گذشت t سال از رابطه 2 25 × = 24 (24 (= 1 t(t(m به دست میآید.بنابراین، به عنوان مثال جرم باقی مانده پس از سال40 برابر است با: 2 25(t(m)جرم برحسب میلی گرم(t)زمان برحسب سال) 7/90 میلی گرم 40 25 − 2 24 = (40 (m24 0 12 = (24 (1 2 256 = 24 × 2 1 5023 = 24 × 3 1 7525 / 1 = 24 × 4 1 1002