حسابان 1 صفحه ۸۰
2 درس درس تابع لگاریتمی‌و لگاریتمبار دیگر، مسئله افزایش جرم توده باکتری در محیط کشت را که در ابتدای این فصل مطرحخواندنی شد، در نظر بگیرید. می‌خواهیم بدانیم در چه زمانی وزن باکتری ها 512 گرم است، یعنی اگر= 512 m(t) ، می‌خواهیم t را بیابیم. چون تابع = 2 t m(t) یک تابع یک به یک است، پسجان نپر جان نپر ریاضیدان Napier(اسکاتلندی John) مفهوم وارون پذیر است و از این رو -1 m = t . (512) به جدول های زیر نگاه کنید:ساده لگاریتم را کردن پایه ریزی محاسبات کرد. ابداع شد لگاریتم و برای در t(زمان(-1 m) p) ، زمان رسیدن به جرم = p p m(t) ، جرم باکتری ها در زمان t t(زمان)علم قرن 16 حساب 17و بود. بزرگ لگاریتم ترین در علوم پیشرفت در زیادی 0 1 1 0کاربرد دارد. مثال ً در زلزله شناسی برای 1 2 2 1اندازه کاربرد گیری دارد. شدت لگاریتم زلزله در برحسب حسابداری ریشتر و 4 2 ⇒ 2 4مسائل مالی نیز کاربردهای زیادی دارد. 3 8 8 34 16 16 45 32 32 56) نمودارهای تابع = 2 x(x) y = f و تابع وارون آن درx(5 f شکل روبه رو رسم شده اند. دقت کنید که برای رسم4 (4, 2) تابع وارون y = 2 x کافی است قرینه نقاط روی تابع را1 (x) − 3 نسبت به خط y = x پیدا کنیم. به عنوان مثال، نقطهf(2, 4) 2 (1, 2) روی تابع نمایی x 2 = y و نقطه 2(, )4 که قرینه1 (1, 0 () 2, 4) − آن نسبت به خط y = x است، روی تابع وارون آن (تابع2, 4 1 () 1, 2 (1) 2, 1 (−) لگاریتمی) قرار دارد. می‌توان دید:x(1, 0)6 5 4 3 2 1 0 -1 -2 1 -3 -4 (∞ +, 0 (= f R, (∞ +, −∞ (= f D1 3, 8 (−)1 (−, 2) -1 (∞ +, −∞ (= 1 − f R, (∞ +, 0 (= 1 − f D2 (− 4 1, ) -2 توجه کنید که دامنه f با برد f -1 برابر است و برد3 (−, 1) -3 f با دامنه -1 f .8-4