حسابان 1 صفحه ۱۱۸
1184 حد هر سه تابع وقتی x به عدد 3 نزدیک می‌شود برابر ... است به عبارت دیگر:… ... = h(x(→ lim … ... = lim g) x(… ... = lim f) x)3 x 3 → x 3 → x5 با توجه به جدول صفحه قبل و نمودار و ضابطه سه تابع، تفاوت ها و شباهت های این سه تابع را بیان کنید.از کار در کالس قبل نتیجه می‌گیریم که:الف) ممکن است یک تابع در نقطه a تعریف نشده باشد، اما حد این تابع وقتی x به a نزدیک می‌شود موجود باشد. (مانندتابع g در نقطه)3ب) ممکن است یک تابع درنقطه a تعریف شده باشد و در این نقطه دارای حد نیز باشد، ولی مقدار این حد با مقدار تابع در aبرابر نباشد. (مانند تابع h در نقطه .)3در حقیقت با اینکه سه تابع داده شده از نظر مقدار در نقطه 3 با هم متفاوت اند و حتی تابع g در نقطه 3 تعریف نشده است ولی دراطراف نقطه 3 رفتار کامال ً یکسانی دارند، یعنی حد هر سه تابع وقتی x به 3 نزدیک می‌شود برابر با 6 است.با توجه به مفهوم حد، به نظر می‌رسد برای آنکه بتوان مقادیر متغیر را از دو طرف (چپ و راست) به عددی مانند a ، نزدیکنمود، کافی است تابع موردنظر در یک ٔ بازه باز شامل a تعریف شده باشد. البته در محاسبه حد تابع در نقطه a ، رفتار تابع دردو طرف نقطه a اهمیت دارد، پس لزومی‌ندارد خود a در دامنه تابع باشد. بنابراین الزم است به تعریف همسایگی یک نقطهکه یکی از مفاهیم اساسی برای تعریف حد تابع در یک نقطه می‌باشد بپردازیم:تعریفاگر x 0 یک عدد حقیقی باشد، هر ٔ بازه باز شامل x 0 را یک همسایگی x 0 می‌نامیم.بنابراین اگر b, (∈)a x 0 ، آن گاه ٔ بازه (, b)a یک همسایگی x 0 است.b x a0اگر نقطه x 0 را از این بازه حذف کنیم، b مجموعه } x 0 -{ (a b, ) را x 0 همسایگی a محذوف x 0 می‌نامیم.b x a0b x a0به همین ترتیب:0اگر > r ، در این صورت بازه (x r + 0 x, 0) را یک همسایگی راست و ٔ بازه (x 0 x, r - 0) را یک همسایگی چپ x 0می‌نامیم.